فصل آب سفيد ( آب مرواريد ) آب سفيد ( Cataracte ) مايعى است غليظ كه بين جليديه و عنبيه چشم پيدا مىشود و در ابتداى آن انسان در جلوى خودش چيزهائى مانند مگس ، پشه ، مو و مانند آن كه بسته به شكل آن مايع است مىبيند و اين تخيل بر خلاف وقتى كه چنين حالتى از بخارات پيدا مىشود هميشگى است ، در حالى كه اگر از بخارات باشد گاه‌بگاه و در هر دو چشم است و وضع معده و پرى آن مؤثر در چشم مىباشد و همچنين در چشم تيرگى ديده نمىشود و با پاكسازى معده تمام مىگردد و در هنگام سرگيجه ، سدر ، پيچ خونى و در وقتى كه ناگهانى بايستند و نيز صبحها بيشتر مىشود اما در آب سفيد اگر در چشم نگاه كنند آن مايع ديده مىشود و موفقترين درمانها عمل آن با دست است « 1 » اما از داروها ، كمى روغن بلسان را اگر يافت شود در دو و نيم گرم زهره گاو نر مىريزند و آن را خشك كرده و با گلاب مىسايند و بهنگام نياز سرمه مىكنند استعمال كحل الاملاح و نيز سوختن شقيقه‌ها با حجر النيران يا ذراريح مفيد است . « 2 » فصل هيجان چشم هيجان چشم يعنى قرمزى و آماس كمى است كه به علت راه رفتن در آفتاب يا نزديكى آتش پيدا مىشود كه اگر از آفتاب‌زدگى باشد درمانش بوئيدن ترياك

--> ( 1 ) در آن هنگام بعض جراحان چنين عمل مىكرده‌اند كه با شكافتن قرنيه عدسى را كه آب مىآورده به داخل كره چشم ميرانده‌اند . مترجم ( 2 ) خاصيت وسمه براى آب سفيد در مقاله 5 در باب مفردات آمده رجوع شود مؤلف « ا ع »